Hipoterapia

Hipo­te­rapia, według jej nieco lako­nicznej defi­nicji, jest formą reha­bi­li­tacji psycho-ruchowej, w ramach której wyko­rzy­sty­wany jest koń. W Polsce rozu­mienie tego pojęcia jest bardzo sze­rokie. Obej­muje fizjo­te­rapię na koniu, tera­peu­tyczną jazdę konną, terapię poprzez kon­takt z koniem czy jazdę konną osób nie­peł­no­spraw­nych. Hipo­te­rapia ma służyć poprawie funk­cjo­no­wania czło­wieka w sfe­rach fizycznej, emo­cjo­nalnej, poznaw­czej i spo­łecznej. Może być sto­so­wana nie­za­leżnie od wieku osoby wyma­ga­jącej reha­bi­li­tacji – sprawdza się w przy­padku dzieci, mło­dzieży oraz doro­słych.
Naj­bar­dziej uni­ka­tową war­to­ścią hipo­te­rapii jest prze­ka­zy­wanie jeźdź­cowi pra­wi­dło­wego wzorca chodu poprzez rusza­jący się grzbiet konia – innymi słowy, ruch grzbietu sty­mu­luje jeźdźca do ruchów, jakie ten by wyko­nywał, gdyby samo­dzielnie mógł poprawnie cho­dzić. Ponadto hipo­te­rapia wpływa między innymi na poprawę postawy ciała, regu­lację napięcia mię­śnio­wego, poprawę rów­no­wagi, koor­dy­nacji, orien­tacji w prze­strzeni. Uła­twia przy­swo­jenie sche­matu wła­snego ciała, wyrabia poczucie rytmu, sty­mu­luje i nor­ma­li­zuje czucie powierzch­niowe, a także wpływa na zwięk­szenie poczucia wła­snej war­tości, roz­wi­janie pozy­tyw­nych kon­taktów spo­łecz­nych i zapewnia kon­takt z przy­rodą.
Z hipo­te­rapii naj­czę­ściej korzy­stają osoby cier­piące na mózgowe pora­żenie dzie­cięce (MPD) i autyzm, co nie znaczy, że hipo­te­rapia nie może ode­grać ważnej roli w reha­bi­li­tacji osób z innymi scho­rze­niami, na przy­kład cier­pią­cych na stward­nienie roz­siane czy po wyle­wach. Może też pomóc w pracy z oso­bami cho­rymi psy­chicznie, dziećmi nad­po­bu­dli­wymi, trudną mło­dzieżą czy nawet oso­bami uza­leż­nio­nymi.
Żeby hipo­te­rapia odniosła pożą­dany efekt, musi być pro­wa­dzona przez wykwa­li­fi­ko­waną osobę – instruk­tora hipo­te­rapii lub instruk­tora rekre­acji ruchowej ze spe­cjal­no­ścią hipo­te­rapia (naj­le­piej z ukoń­czonym kursem patro­no­wanym przez Pol­skie Towa­rzy­stwo Hipo­te­ra­peu­tyczne) oraz pod nad­zorem lekarza pro­wa­dzą­cego, który powi­nien ocenić, czy u pacjenta nie wystę­pują prze­ciw­wska­zania do tego rodzaju terapii. Równie ważny jest sam koń, który musi być zdrowy, łagodny, sta­rannie przy­go­to­wany do takiego rodzaju użyt­ko­wania oraz dobrany wzro­stem i budową do potrzeb jeźdźca.
Naj­le­piej spraw­dza­jącą się w hipo­te­rapii polską rasą są konie hucul­skie. Cechują się odpo­wiednim wzro­stem do pro­wa­dzenia tego typu zajęć (łatwość ase­ku­racji ze strony tera­peuty, dłu­gość kroku odpo­wiednia zwłaszcza dla małych pacjentów), równie odpo­wiednią budową (długi mocny grzbiet), a dzięki temu, że dobrze wyko­rzy­stują paszę, zazwy­czaj mają okrągłą i sze­roką kłodę, co sprawia, że zajęcia bez siodła nie są nie­wy­godne dla osób reha­bi­li­to­wa­nych. Dodat­kową ich zaletą są także miękkie chody i duża siła oraz wyjąt­kowo łagodne uspo­so­bienie i zrów­no­wa­żenie psy­chiczne. Hucuły odzna­czają się rów­nież róż­no­rodnym umasz­cze­niem, co ma zna­czenie pod­czas zajęć z dziećmi. Ponadto konie te są tanie w utrzy­maniu, co często ma kry­tyczne zna­czenie dla orga­ni­zacji pro­wa­dzą­cych terapię.
Na uwagę zasłu­guje fakt, że pod koniec lat 90-tych naukowcy z Insty­tutu Bio­in­ży­nierii na Uni­wer­sy­tecie im. Bru­nela w Zachodnim Lon­dynie w wyniku współ­pracy z Katedrą AWF we Wro­cławiu skon­stru­owali siodło BABS (The Brunel Active Balance Saddle) słu­żące do reha­bi­li­tacji dzieci z pora­że­niem mózgowym. Zostało ono zapro­jek­to­wane wła­śnie na pod­stawie ana­lizy chodu konia rasy hucul­skiej.

Kata­rzyna Kwie­cińska-Olszewska

Ogier Festyn (Hroby XXI-50 — Fikcja) z Zagrody Hucul­skiej Śle­pow­rony w czasie zajęć hipo­te­rapii.
Festyn - fot Witczak

Wałach Watażka (Pri­slop IX-81 — Westa) przy nie­wiel­kiej pomocy doro­słego, może być obsłu­żony przez małe dziecko.
Watażka1 - fot Będziejewsja

Watażka2 - fot Będziejewsja

Watażka3 - fot Będziejewsja

18. lutego 2013 by Tomasz Maciejewski
Categories: Aktualności, Artykuły o koniach | Możliwość komentowania Hipoterapia została wyłączona