Zmiany w strukturze umaszczenia koni huculskich

Na wykresie 1 przed­sta­wiono pro­cen­towy udział poszcze­gól­nych maści u źre­biąt hucul­skich uro­dzo­nych w latach 1945 – 2012, łącznie 9662 koni.
Na wykresie pomi­nięto konie siwe, ponieważ tak opi­sa­nych źre­biąt hucul­skich w powo­jennej Polsce uro­dziło się tylko 6, a ostatnie w 1965 roku. Spo­śród tych koni 3 otrzy­mały licencję, były to: ogiera Biczyk Khc 2 (Bijok – Ska­winka) oraz klacze: Gozia Khc 24 (Gacek – Jonta) i Choina Khc 11 (Gacek III – Cze­remcha konik czar­no­morski). Potom­stwo Biczyka i Gozi w ogóle nie zostało użyte w hodowli. Nato­miast w przy­padku klaczy Choina nie użyto w hodowli jej jedynej siwej córki – klaczy Okrzemka (po Cedryt). W ten sposób umasz­czenie siwe w pol­skiej popu­lacji koni hucul­skich zostało utra­cone. Ponieważ jest ono warun­ko­wane przez gen domi­nu­jący, żeby uro­dził się siwy koń, przy­naj­mniej jedno z jego rodziców musi być siwe.
Na wykresie nie uwzględ­niono także koni opi­sa­nych jako wil­czate (w całym tym okresie było ich 12) i buła­no­my­szate (tak opi­sano 2 osob­niki).

Duże zmiany w pro­cen­towym udziale poszcze­gól­nych maści u źre­biąt hucul­skich na początku wykresu 1, jak i pozo­sta­łych wykresów, wyni­kają z małej liczby uro­dzo­nych w tym okresie źre­biąt.
Od II wojny świa­towej wzra­stał pro­cen­towy udział źre­biąt gnia­dych, który potem nieco spadł, lecz mimo to konie gniade pozo­sta­wały naj­licz­niejszą grupą.
Ubywa nato­miast koni kasz­ta­no­wa­tych, mysza­tych i buła­nych. Obecnie nie­liczne są konie kare, choć tych od pew­nego czasu przy­bywa.
Źre­bięta sro­kate sta­no­wiły duży pro­cent w popu­lacji tuż po II wojnie świa­towej (i przed nią). Potem zaczęło ich szybko ubywać, by ich pro­cent od lat 80-tych znów zaczął rosnąć. W ostat­nich latach nato­miast nastąpił lekki spadek pro­centu uro­dzeń sro­ka­tych źre­biąt, lecz jest to spadek bardzo nie­znaczny.

bez tytułu1

Naj­czę­ściej maść sro­kata łączy się z maścią gniadą (wykres 2), dokładnie tak samo jak przed wojną. Nato­miast w okresie ostat­nich dwu­dziestu lat drugie co do liczeb­ności jest połą­czenie maści sro­katej z myszatą, które przed wojną było naj­rzadsze. W okresie dwu­dzie­sto­lecia mię­dzy­wo­jen­nego drugie miejsce pod względem liczeb­ności w obrębie maści sro­katej zaj­mo­wały konie kasz­ta­no­wa­to­sro­kate, obecnie naj­rzadsze. Cie­kawe też, że przez lata nie został wpi­sany do księgi koń kasz­ta­no­wa­to­sro­katy. Jak dotąd jedynym uro­dzonym po II wojnie świa­towej kasz­ta­no­wa­to­sro­katym koniem, któ­remu przy­znano licencję była klacz Laluna (Tuhaj-Bej – Lotna po Hawrań) uro­dzona w 2001 roku w Odrze­chowej. Użyt­ko­wane w roz­ro­dzie przed II wojną świa­tową konie kasz­ta­no­wa­to­sro­kate, o któ­rych infor­macje się zacho­wały to ogiery: 61 Jawornik (NNNN) uro­dzony w 1899 roku i 823 Kapitan (461 Hroby I-4 – Minka Austryjka po 61 Jawornik) uro­dzony w 1927 roku oraz klacz 203 Minka Austryjka (61 Jawornik – klacz z Żabiego).

bez tytułu2

W obrębie maści gniadej w ostat­nich latach naj­rzadsze stały się konie jasno­gniade, a naj­więcej prawie zawsze było koni gnia­dych (wykres 3).

bez tytułu3

W obrębie maści myszatej przy­bywa koni ciem­no­my­sza­tych i w nie­któ­rych latach rodziło się więcej koni ciem­no­my­sza­tych, niż mysza­tych. Konie jasno­my­szate zawsze były mało liczne (wykres 4).

bez tytułu4

W obrębie maści bułanej naj­licz­niejsze są konie byłane, maść ciem­no­bu­łana poja­wiła się dopiero w latach 90-tych w pol­skiej popu­lacji koni hucul­skich, a konie jasno­bu­łane nie były opi­sy­wane od końca lat 60-tych (wykres 5).

bez tytułu5

W obrębie maści kasz­ta­no­watej, prawie zawsze nad innymi maściami domi­no­wały konie kasz­ta­no­wate (wykres 6).

bez tytułu6

Pod­su­mo­wując wszystkie te dane, można stwier­dzić, że w pol­skiej popu­lacji koni hucul­skich przy­bywa osob­ników ciem­no­umasz­czo­nych.

 

bez tytułu7

bez tytułu9

autor: Kata­rzyna Kwie­cińska-Olszewska

20. września 2013 by Tomasz Maciejewski
Categories: Aktualności, Artykuły o koniach | Możliwość komentowania Zmiany w strukturze umaszczenia koni huculskich została wyłączona